ATR (Average True Range)

ATR (Average True Range) to wskaźnik zmienności opracowany przez J. Wellesa Wildera, mierzący przeciętny zakres ruchu ceny w danym okresie. True Range (TR) dla danej sesji to maksimum z trzech wartości: różnica między szczytem a dołkiem sesji, różnica między poprzednim zamknięciem a szczytem bieżącej sesji, różnica między poprzednim zamknięciem a dołkiem bieżącej sesji. ATR to wygładzona średnia (zazwyczaj EMA 14 sesji) z wartości TR.

ATR nie wskazuje kierunku ruchu — mówi wyłącznie o skali. Wysoki ATR oznacza dużą zmienność (szerokie świece, duże dzienne wahania), niski ATR — spokojny rynek z małymi ruchami. Rosnący ATR w trakcie trendu wzrostowego sugeruje, że ruch ma impet. Gwałtowny skok ATR po serii spokojnych sesji może sygnalizować wybicie z konsolidacji lub reakcję na ważne zdarzenie.

ATR ma kluczowe zastosowanie w zarządzaniu ryzykiem i ustawianiu stop lossów. Zamiast arbitralnie ustalać stop loss na 2–3%, wielu traderów używa ATR jako miary: stop loss = cena wejścia − 1,5× lub 2× ATR. Przy spółce z ATR = 2 zł i cenie wejścia 50 zł, stop loss może wynosić 46–47 zł. Taki dynamiczny stop uwzględnia aktualną zmienność instrumentu i redukuje ryzyko "wystrzelenia" stop lossa przez przypadkowe wahania.

ATR jest też składnikiem wielu popularnych wskaźników i systemów. Kanały Keltnera wyznaczane są jako EMA ± wielokrotność ATR. Wskaźnik ADX (Average Directional Index) bazuje na wartościach pokrewnych ATR. System trendowy "Żółw" (Turtle Trading) Richarda Dennisa używał ATR do pozycjonowania i ustawiania stopów. Nawet bez znajomości tych systemów, ATR jako prosta miara zmienności jest jednym z bardziej użytecznych wskaźników dla świadomego zarządzania pozycją.