Słownik Inwestora
Poznaj najważniejsze pojęcia ze świata inwestycji
ADR (American Depositary Receipt)
Kwit depozytowy notowany na giełdach amerykańskich, reprezentujący akcje zagranicznej spółki
Akcje defensywne
Akcje spółek, których wyniki finansowe są stabilne niezależnie od fazy cyklu koniunkturalnego
Akcje typu value
Akcje spółek wycenianych poniżej ich rzeczywistej wartości wewnętrznej — filar inwestowania w wartość
Akcje wzrostowe
Akcje spółek reinwestujących zyski w szybki wzrost przychodów i ekspansję — często wyceniane wysoko względem bieżących zysków
Alfa
Miara nadwyżkowej stopy zwrotu portfela ponad wynik rynkowego benchmarku
Analiza fundamentalna
Metoda wyceny spółki oparta na jej wynikach finansowych, modelu biznesowym i perspektywach wzrostu
Analiza techniczna
Metoda przewidywania przyszłych ruchów cen na podstawie historycznych wykresów i wskaźników
Arbitraż
Strategia zarabiania na różnicach cen tego samego aktywa na różnych rynkach lub w różnych formach
Arkusz zleceń
Zestawienie oczekujących zleceń kupna i sprzedaży dla danego instrumentu, ukazujące głębokość rynku
At-the-money (ATM)
Opcja, której cena wykonania jest równa lub bliska aktualnej cenie instrumentu bazowego
ATR (Average True Range)
Wskaźnik zmienności mierzący przeciętny zakres wahań ceny instrumentu w danym okresie
Benchmark
Punkt odniesienia do oceny wyników inwestycyjnych — najczęściej indeks giełdowy
Bessa
Długotrwały trend spadkowy na rynku akcji — technicznie spadek o 20% lub więcej od szczytu
Beta
Miara wrażliwości akcji na ruchy całego rynku — wskaźnik ryzyka systematycznego
Blue chips
Akcje największych, najstabilniejszych i najbardziej znanych spółek giełdowych
Call (opcje)
Opcja kupna — prawo do nabycia instrumentu bazowego po określonej cenie przed datą wygaśnięcia
Catalyst
Rynek obligacji GPW — platforma obrotu dłużnymi papierami wartościowymi spółek i samorządów
Cena do sprzedaży (C/S)
Wskaźnik wyceny odnoszący cenę akcji do przychodów spółki — przydatny gdy zyski są zerowe lub ujemne
Cena do wartości księgowej (C/WK)
Wskaźnik porównujący cenę rynkową akcji z wartością aktywów netto spółki na akcję
Cena do zysku (C/Z)
Wskaźnik wyceny pokazujący, ile złotych płacisz za każdą złotówkę zysku spółki
CFD
Contract for Difference — kontrakt na różnicę kursową pozwalający spekulować na cenie aktywa bez jego posiadania
Delta
Miara wrażliwości ceny opcji na zmianę ceny instrumentu bazowego o 1 jednostkę
Dywersyfikacja
Strategia rozłożenia kapitału na wiele aktywów, by zmniejszyć ryzyko straty na całym portfelu
Dywidenda
Część zysku spółki wypłacana akcjonariuszom — gotówkowa nagroda za posiadanie akcji
EMA (Exponential Moving Average)
Wykładnicza średnia krocząca — szybciej reaguje na zmiany ceny niż SMA dzięki większej wadze nowszych danych
ESPI
Elektroniczny System Przekazywania Informacji — obowiązkowy kanał raportowania spółek giełdowych w Polsce
ETF
Exchange-Traded Fund — fundusz indeksowy notowany na giełdzie, replikujący wynik określonego indeksu
ETN
Exchange-Traded Note — instrument dłużny notowany na giełdzie, śledzący wynik indeksu lub aktywa
Fale Elliota
Teoria analizy technicznej opisująca ruchy rynku jako powtarzające się wzorce pięciu fal wzrostowych i trzech korygujących
FCF (Free Cash Flow)
Wolne przepływy pieniężne — gotówka pozostająca do dyspozycji spółki po pokryciu nakładów inwestycyjnych
FED (Rezerwa Federalna)
Bank centralny Stanów Zjednoczonych odpowiedzialny za politykę monetarną
FOREX
Foreign Exchange — największy rynek finansowy świata, gdzie handluje się walutami
Gamma
Miara zmiany delty opcji — jak szybko delta reaguje na ruch ceny instrumentu bazowego
Giełda Papierów Wartościowych (GPW)
Polska giełda z siedzibą w Warszawie — największa giełda w Europie Środkowo-Wschodniej
Hedging
Strategia ograniczania ryzyka przez zajmowanie pozycji kompensujących potencjalne straty w portfelu
Hossa
Długotrwały trend wzrostowy na rynku akcji — technicznie wzrost o 20% lub więcej od dołka
In-the-money (ITM)
Opcja z dodatnią wartością wewnętrzną — jej natychmiastowe wykonanie byłoby opłacalne
Indeks giełdowy
Syntetyczna miara wartości wybranego koszyka spółek notowanych na giełdzie
Instrument bazowy
Aktywo, na podstawie którego wyceniany jest instrument pochodny
Instrument pochodny
Kontrakt finansowy, którego wartość zależy od ceny innego aktywa — akcji, indeksu, waluty lub surowca
IPO
Initial Public Offering — pierwsza publiczna oferta akcji spółki debiutującej na giełdzie
Kapitalizacja rynkowa
Łączna wartość rynkowa wszystkich wyemitowanych akcji spółki
Komisja Nadzoru Finansowego (KNF)
Polski organ nadzoru nad rynkiem finansowym — bankami, ubezpieczycielami, giełdą i domami maklerskimi
Kontrakt futures
Umowa kupna lub sprzedaży aktywa w przyszłości po z góry ustalonej cenie — standaryzowany instrument giełdowy
Krótka sprzedaż
Strategia zarabiania na spadkach cen akcji poprzez pożyczenie i sprzedaż akcji, których się nie posiada
LIBOR
Historyczna referencyjna stopa procentowa londyńskiego rynku międzybankowego, zastąpiona przez SOFR
MA (Moving Average)
Średnia krocząca — wygładzona linia prezentująca średnią cenę instrumentu z określonej liczby ostatnich sesji
MACD
Moving Average Convergence Divergence — wskaźnik trendu i siły rynku łączący dwie średnie kroczące
Momentum
Wskaźnik techniczny mierzący tempo zmian ceny instrumentu finansowego
mWIG40
Indeks 40 średnich spółek GPW — segment rynku o wyższym potencjale wzrostu niż blue chipy
NewConnect
Alternatywny rynek akcji GPW dla małych i średnich spółek
Obligacja
Instrument dłużny — emitent pożycza pieniądze od inwestora i zobowiązuje się do ich zwrotu z odsetkami
Opcje
Kontrakt dający prawo (bez zobowiązania) do kupna lub sprzedaży aktywa po określonej cenie przed datą wygaśnięcia
Out-of-the-money (OTM)
Opcja bez wartości wewnętrznej — strike jest niekorzystny względem aktualnej ceny rynkowej
Podatek Belki
19-procentowy podatek od dochodów kapitałowych w Polsce, obejmujący zyski z giełdy, odsetki i dywidendy
Prawo do akcji (PDA)
Tymczasowy papier wartościowy przyznawany inwestorom przed rejestracją nowej emisji akcji w KRS
Prawo poboru
Przywilej dotychczasowych akcjonariuszy do nabycia nowych akcji emisji z zachowaniem proporcjonalnego udziału w spółce
Prospekt emisyjny
Oficjalny dokument informacyjny spółki wchodzącej na giełdę lub emitującej nowe akcje — obowiązkowa lektura przed IPO
Put (opcje)
Opcja sprzedaży — prawo do zbycia instrumentu bazowego po określonej cenie przed datą wygaśnięcia
Put to Call Ratio (PCR)
Wskaźnik nastrojów rynkowych mierzący stosunek liczby zakupionych opcji put do opcji call
ROA (Return on Assets)
Wskaźnik rentowności aktywów — ile zysku generuje spółka z każdej złotówki posiadanych aktywów
ROE (Return on Equity)
Wskaźnik rentowności kapitału własnego — ile zysku netto generuje spółka na każdą złotówkę zainwestowaną przez akcjonariuszy
ROIC (Return on Invested Capital)
Rentowność zainwestowanego kapitału — miara efektywności całego kapitału zaangażowanego w działalność operacyjną spółki
RSI (Relative Strength Index)
Oscylator techniczny mierzący siłę i tempo zmian ceny w skali 0–100
SMA (Simple Moving Average)
Prosta średnia krocząca — arytmetyczna średnia cen zamknięcia z określonej liczby ostatnich sesji
Split akcji
Podział akcji na większą liczbę sztuk przy proporcjonalnym obniżeniu ceny jednostkowej
Stopa dywidendy
Roczna dywidenda jako procent aktualnej ceny akcji — miernik dochodu pasywnego z akcji
Strike price (cena wykonania)
Ustalona z góry cena, po której posiadacz opcji ma prawo kupić lub sprzedać instrument bazowy
sWIG80
Indeks 80 małych spółek GPW — segment o najwyższym potencjale wzrostu i największym ryzyku
Świece japońskie
Sposób prezentacji danych cenowych na wykresie pokazujący otwarcie, zamknięcie, maksimum i minimum sesji
Teoretyczny Kurs Otwarcia (TKO)
Szacunkowy kurs, po którym nastąpi otwarcie notowań danej spółki, obliczany w trakcie fazy przed-otwarciem
Theta
Upływ wartości opcji w czasie — ile traci opcja na wartości każdego dnia przy braku zmian ceny
Transakcje pakietowe
Duże transakcje na giełdzie zawierane poza standardowym arkuszem zleceń, między konkretnym kupującym a sprzedającym
Walne zgromadzenie akcjonariuszy (WZA)
Najwyższy organ spółki akcyjnej, na którym akcjonariusze podejmują kluczowe decyzje korporacyjne
WIBOR
Referencyjna stopa procentowa określająca koszt pożyczek między polskimi bankami
WIG140
Połączenie WIG20, mWIG40 i sWIG80 — szeroki indeks 140 największych spółek głównego rynku GPW
WIG20
Indeks 20 największych i najbardziej płynnych spółek na GPW — barometr polskiego rynku akcji
Wolumen
Liczba akcji lub kontraktów, która zmieniła właściciela w danym okresie — barometr zaangażowania rynku
Zlecenie PCR
Zlecenie po cenie rynkowej — realizowane po kursie najlepszej oferty przeciwnej, anulowane jeśli realizacja jest niemożliwa
Zlecenie PCRO
Zlecenie po cenie rynkowej z pozostałą częścią w arkuszu — niezrealizowana część staje się zleceniem z limitem
Zlecenie PKC
Zlecenie po każdej cenie — realizowane natychmiast po najlepszych dostępnych cenach w arkuszu, bez limitu ceny
Zlecenie z limitem ceny
Zlecenie kupna lub sprzedaży po określonej cenie lub lepszej — inwestor kontroluje cenę kosztem pewności realizacji
Zniesienia Fibonacciego
Poziomy cenowe wyznaczane z proporcji ciągu Fibonacciego, używane jako wsparcia i opory
Aktualnie w słowniku: 83 haseł