Bessa
Długotrwały trend spadkowy na rynku akcji — technicznie spadek o 20% lub więcej od szczytu
Bessa (ang. bear market) to długotrwały okres dominacji sprzedających, w którym szeroki rynek akcji spada o co najmniej 20% od ostatniego szczytu. To nie pojedyncza korekta, ale trwały trend, zazwyczaj trwający wiele miesięcy lub lat. Historycznie bessy na S&P 500 trwały średnio 9–18 miesięcy, a przeciętny spadek wynosił 35–40%.
Przyczyny bess: recesja gospodarcza (bessa 2008–2009: -57% na S&P500), gwałtowne podwyżki stóp procentowych (bessa 2022: -25% na S&P500, -38% na NASDAQ), kryzys finansowy (bańka dot-com 2000–2002: -78% na NASDAQ), pandemia (bessa 2020: -34% na S&P500 — ale tylko 33 dni). Każda bessa ma inny profil i przyczynę.
Na GPW bessa bywa głębsza niż na rynkach zachodnich ze względu na mniejszą płynność i większy udział kapitału zagranicznego. W 2022 roku WIG20 stracił ponad 30%, w 2007–2009 ponad 60%. Spółki małe (sWIG80) są zazwyczaj bardziej narażone na bessę — inwestorzy zagraniczni wyciągają kapitał z mniej płynnych rynków w pierwszej kolejności.
Co inwestor może z tym zrobić? Bessa jest najlepszym czasem na zakupy — każda bessa w historii skończyła się bessą. Trzeba mieć plan: (1) trzymaj rezerwę gotówkową, by móc dokupować w trakcie spadków (DCA w bessie), (2) obniż betę portfela przed bessą rotując w defensive, (3) nie próbuj złapać dokładnego dołka — kupuj w transzach co 10–15% kolejnych spadków. Największe fortuny giełdowe były budowane w bessie, nie w hossie.