Cena do zysku (C/Z)

Wskaźnik C/Z (Cena do Zysku, ang. P/E — Price to Earnings) to stosunek ceny akcji do zysku netto przypadającego na jedną akcję (EPS). Jeśli akcja kosztuje 100 zł, a EPS wynosi 10 zł, C/Z = 10. Oznacza to, że przy obecnym poziomie zysku zwrot z inwestycji nastąpi za 10 lat — o ile zyski się nie zmienią.

Kluczowy błąd początkujących: utożsamianie niskiego C/Z z "tanią" spółką. Banki PKO BP i Pekao często mają C/Z poniżej 10 — nie dlatego, że są okazją, ale dlatego, że rynek dyskontuje wolny wzrost i ryzyko regulacyjne. Z kolei Allegro przez lata miało C/Z powyżej 50 — bo inwestorzy płacili za szybki wzrost. Niskie C/Z bywa symptomem słabości, nie okazją.

Dużo sensowniejsze pytanie: czy C/Z jest niskie względem historii tej samej spółki i względem sektora? Dino Polska z C/Z 20 wygląda inaczej niż Dino z C/Z 35 (historyczna średnia), bo ta sama spółka jest relatywnie tańsza. Porównuj C/Z zawsze do: średniej historycznej spółki, mediany sektora i tempa wzrostu (wskaźnik PEG = C/Z / tempo wzrostu EPS).

Praktyczna wskazówka: używaj C/Z forward (opartego na prognozowanych zyskach), nie trailing (historycznych). Akcja z C/Z trailing = 30 i C/Z forward = 18 oznacza szybko rosnący zysk — to zupełnie inna sytuacja niż spółka z C/Z 30 forward. Analitycy biur maklerskich regularnie podają oba warianty w swoich raportach.