Indeks giełdowy
Syntetyczna miara wartości wybranego koszyka spółek notowanych na giełdzie
Indeks giełdowy to wskaźnik agregujący ceny akcji określonej grupy spółek w jedną liczbę, która pokazuje, jak zmienia się wartość całego koszyka w czasie. Indeksy powstały po to, by inwestorzy i analitycy mogli jednym spojrzeniem ocenić kondycję całego rynku lub jego segmentu, zamiast śledzić dziesiątki pojedynczych kursów.
Sposób obliczania indeksu decyduje o jego charakterze. Indeksy ważone kapitalizacją (jak WIG, S&P 500) przypisują większy udział spółkom o wyższej wartości rynkowej — duże firmy mają największy wpływ na wynik. Indeksy cenowe (jak Dow Jones Industrial Average) ważą spółki proporcjonalnie do ceny akcji, co jest metodą rzadziej stosowaną i uznawaną za mniej reprezentatywną.
Na GPW funkcjonuje kilka kluczowych indeksów: WIG20 skupia 20 największych spółek, mWIG40 — kolejne 40 średnich, sWIG80 — 80 mniejszych firm, a WIG obejmuje cały rynek główny. Na świecie najważniejszymi benchmarkami są S&P 500 (500 największych spółek USA), NASDAQ-100 (technologie), DAX (Niemcy) i FTSE 100 (Wielka Brytania).
Indeksy pełnią kilka ról jednocześnie: punkt odniesienia (benchmark) do oceny wyników portfela, podstawa instrumentów pochodnych (kontrakty futures, opcje na indeksy) oraz bazowy aktyw dla funduszy ETF. Jeśli twój portfel rośnie o 8% rocznie, a WIG20 wzrósł o 15%, wynik jest słaby mimo nominalnego zysku — właśnie dlatego porównanie z indeksem jest tak ważne.