IPO

IPO (Initial Public Offering) to pierwsza publiczna oferta akcji, w której spółka debiutuje na giełdzie i po raz pierwszy oferuje swoje akcje szerokiemu gronu inwestorów. Może to obejmować emisję nowych akcji (spółka pozyskuje kapitał) lub sprzedaż akcji przez dotychczasowych właścicieli (właściciele "wychodzą" z inwestycji — brak gotówki dla spółki).

Wielkie IPO na GPW: Allegro (2020) — największe IPO w historii GPW, ponad 2,5 mld EUR; Play Communications (2017); PKP Cargo (2013). Globalnie: Meta (2012), Alibaba (2014), Uber (2019). Nie każde głośne IPO było udaną inwestycją — Uber przez 2 lata po debiucie był poniżej ceny IPO, podobnie jak wiele polskich debiutów w szczycie hossy technologicznej 2021.

Pułapka IPO: debiutanci są zazwyczaj oferowani po "cenie optymalnej dla sprzedającego", nie dla kupującego. Badania akademickie pokazują, że portfel wszystkich IPO w długim terminie (3–5 lat) zazwyczaj underperformuje rynek. Wyjątek: IPO w środku bessy lub przy wyjątkowo atrakcyjnej wycenie — Allegro w 2020 roku przy cenie IPO 43 zł wzrosło do 98 zł w ciągu 3 miesięcy.

Co inwestor może z tym zrobić? Przed każdym IPO czytaj prospekt (szczególnie czynniki ryzyka i strukturę oferty — czy insiderzy sprzedają). Porównaj wycenę IPO z rówieśnikami. Jeśli debiut wygląda drogo, poczekaj 6–12 miesięcy po debiucie — lockup okresy właścicieli kończą się zazwyczaj po 6–12 miesiącach, co często wywołuje dodatkową podaż i lepszą cenę wejścia.