Alfa

Alfa (α) to miara tego, o ile lepiej (lub gorzej) radzi sobie portfel w porównaniu z benchmarkiem po uwzględnieniu ryzyka. Alfa = 0 oznacza, że portfel zachowuje się dokładnie jak rynek. Alfa = 5% oznacza, że portfel wypracował 5 punktów procentowych więcej niż benchmark przy tym samym ryzyku. Alfa = -3% — portfel był gorszy od rynku.

Alfa pochodzi z modelu CAPM i jest obliczana jako: α = Stopa zwrotu portfela − [Stopa wolna od ryzyka + Beta × (Stopa zwrotu rynku − Stopa wolna od ryzyka)]. W praktyce dla indywidualnych inwestorów ważniejsze jest proste porównanie: czy mój portfel pobił WIG lub WIG20 w danym roku, po uwzględnieniu ryzyka?

Dlaczego alfa jest trudna do osiągnięcia? Badania pokazują, że ponad 80–90% aktywnie zarządzanych funduszy nie bije swojego benchmarku długoterminowo po uwzględnieniu opłat. Dlatego wielu inwestorów instytucjonalnych i indywidualnych przechodzi na pasywne ETF-y — zamiast walczyć o alfę, replikują beta (wynik rynku) za ułamek kosztów.

Co inwestor może z tym zrobić? Regularnie mierz swoją alfę — raz na kwartał lub rok porównaj wynik swojego portfela z WIG lub odpowiednim indeksem sektorowym. Jeśli konsekwentnie nie bijesz rynku, rozważ, czy selekcja spółek ma sens, czy lepiej przejść na ETF. Alfa jest bezlitosnym kryterium weryfikacji umiejętności inwestycyjnych.