Instrument pochodny
Kontrakt finansowy, którego wartość zależy od ceny innego aktywa — akcji, indeksu, waluty lub surowca
Instrument pochodny (ang. derivative) to kontrakt finansowy, którego cena jest uzależniona od wartości instrumentu bazowego (underlying): akcji, indeksu giełdowego, waluty, surowca, stopy procentowej lub kryptowaluty. Instrumenty pochodne służą do hedgingu (zabezpieczania pozycji) lub spekulacji. Główne typy: kontrakty futures, opcje, swapy, CFD.
Lewar (dźwignia finansowa) to kluczowa cecha instrumentów pochodnych. Inwestując 10 000 zł w kontrakt futures na WIG20, możesz kontrolować pozycję wartą np. 100 000 zł (lewar 10:1). Oznacza to, że 1% ruch indeksu daje ci 10% zysku lub straty na depozycie. Lewar amplifikuje wyniki w obie strony — to narzędzie dla doświadczonych inwestorów.
Zastosowanie w zarządzaniu ryzykiem (hedging): spółki eksportujące (np. LPP, CD Projekt, który zarabia głównie w EUR/USD) używają walutowych instrumentów pochodnych, by zabezpieczyć się przed niekorzystnymi zmianami kursów. Rolnik może zabezpieczyć cenę pszenicy przez futures, zanim ją sprzeda — eliminując ryzyko cenowe.
Co inwestor może z tym zrobić? Jako inwestor indywidualny podchodź do pochodnych ostrożnie, szczególnie ze względu na lewar. Najprostsze zastosowanie obrończe: zakup opcji put na swoje duże pozycje akcyjne jako ubezpieczenie przed głęboką korektą — to jak polisa na portfel. Kontrakty terminowe na WIG20 mogą też służyć do krótkiej sprzedaży (zarabiania na spadkach indeksu).