Krótka sprzedaż
Strategia zarabiania na spadkach cen akcji poprzez pożyczenie i sprzedaż akcji, których się nie posiada
Krótka sprzedaż (ang. short selling) polega na pożyczeniu akcji od brokera lub innego inwestora, natychmiastowej ich sprzedaży po bieżącej cenie rynkowej, a następnie odkupieniu tych samych akcji po niższej cenie i zwróceniu ich pożyczkodawcy. Zysk stanowi różnica między ceną sprzedaży a ceną odkupu, pomniejszona o koszty pożyczki. Jest to instrument do zarabiania na spadkach bez posiadania instrumentu bazowego.
Mechanizm działania: inwestor pożycza 100 akcji XYZ po 50 zł, sprzedaje je za 5000 zł. Po tygodniu kurs spada do 40 zł — odkupuje akcje za 4000 zł, zwraca je pożyczkodawcy i zatrzymuje 1000 zł zysku (minus koszt pożyczki, zwykle 1–5% rocznie). Problem pojawia się, gdy kurs zamiast spaść — rośnie. Przy shorcie maksymalny zysk wynosi 100% (kurs spada do zera), ale strata jest teoretycznie nieograniczona.
Na GPW typowy inwestor detaliczny ma ograniczony dostęp do klasycznej krótkiej sprzedaży — wymagane są specjalne umowy z domem maklerskim i dostępność akcji do pożyczenia. Praktyczną alternatywą są: kontrakty futures (sprzedaż kontraktu na indeks lub akcję), opcje put (zakup prawa do sprzedaży po określonej cenie) oraz CFD (contracts for difference) oferowane przez brokerów forex.
Krótkie pozycje są często ujawniane publicznie — KNF wymaga raportowania pozycji krótkich przekraczających 0,5% kapitału spółki. Dane o krótkich pozycjach są dostępne na stronie ESMA i mogą być cenną informacją: wysoki poziom shortów bywa zarówno ostrzeżeniem (duże podmioty spodziewają się spadków), jak i sygnałem do potencjalnego short squeeze, gdy kurs nagle rośnie zmuszając shortujących do odkupu.