Instrument dłużny — emitent pożycza pieniądze od inwestora i zobowiązuje się do ich zwrotu z odsetkami
Obligacja to papier wartościowy, w którym emitent (rząd, samorząd, spółka) zobowiązuje się do zwrotu pożyczonego kapitału (wartość nominalna) oraz regularnej wypłaty odsetek (kupon) w ustalonych terminach. Obligacje są instrumentami dłużnymi — kupując je, stajesz się wierzycielem, nie właścicielem. Są zazwyczaj bezpieczniejsze niż akcje, ale oferują niższy potencjał zwrotu.
Rodzaje obligacji: (1) Skarbowe — emitowane przez Skarb Państwa, w Polsce np. 10-letnie obligacje o stałym kuponie lub obligacje indeksowane inflacją (COI). (2) Korporacyjne — emitowane przez spółki; wyższe ryzyko, ale wyższy kupon. Przykłady z Catalyst (GPW obligacji): Echo Investment, Ghelamco, MLP Group. (3) Samorządowe — emitowane przez gminy i miasta.
Zależność ceny obligacji od stóp procentowych: gdy stopy rosną, ceny obligacji spadają (i odwrotnie). Dlaczego? Jeśli kupujesz obligację z kuponem 4%, a za chwilę rynek oferuje 6%, twoja obligacja staje się mniej atrakcyjna i spada jej cena rynkowa. To właśnie dlatego w 2022 roku fundusze obligacyjne zanotowały historyczne straty — gwałtowne podwyżki stóp w krótkim czasie.
Co inwestor może z tym zrobić? W portfelu zdywersyfikowanym obligacje pełnią rolę stabilizatora — zazwyczaj rosną, gdy akcje spadają (flight to safety). W środowisku wysokich stóp (jak 2022–2023) obligacje skarbowe z krótkim tenorem (2–3 lata) lub obligacje zmiennokuponowe są bezpieczniejsze niż długoterminowe. Obligacje korporacyjne na Catalyst dają wyższy yield, ale wymagają analizy kondycji emitenta — ryzyko defaultu jest realne.