Instrument bazowy

Instrument bazowy (ang. underlying asset) to aktywo, którego cena lub wartość stanowi podstawę wyceny instrumentu pochodnego — kontraktu futures, opcji, warrantu czy certyfikatu strukturyzowanego. Derywat sam w sobie nie ma wartości niezależnej; jego cena wynika wyłącznie z zachowania instrumentu bazowego.

Instrumentami bazowymi mogą być praktycznie dowolne aktywa: akcje pojedynczych spółek, indeksy giełdowe (WIG20, S&P 500), surowce (ropa, złoto, pszenica), waluty (EUR/USD, USD/PLN), obligacje skarbowe, a nawet wskaźniki takie jak WIBOR czy stopa inflacji. Kontrakt futures na ropę Brent ma więc ropę Brent jako instrument bazowy.

Zrozumienie instrumentu bazowego jest kluczowe przy wycenie pochodnych. Opcja call na akcje PKN Orlen daje prawo kupna tych akcji po ustalonej cenie — zmienność kursu Orlenu bezpośrednio wpływa na wartość opcji. Im wyższa zmienność instrumentu bazowego, tym droższe opcje (wyższe premie), bo szansa na duży ruch w korzystną stronę wzrasta.

Przy wyborze instrumentu pochodnego zawsze warto sprawdzić płynność instrumentu bazowego. Jeśli bazowy rynek jest płytki, spread bid-ask na derywatach będzie szeroki, a wycena modelem może odbiegać od realnych możliwości wyjścia z pozycji. Na GPW najpłynniejszymi bazowymi są akcje blue chipów z WIG20 oraz sam indeks WIG20.